Στήλη: Μαθητές με άποψη
Γράφουν οι μαθήτριες της Γ’ Γυμνασίου Ευαγγελία Γιάννου, Μαρία Ιωαννίδου και Ήβη Τσακμάκη
Πόσο εύκολα μπορεί να επιβληθεί στις μέρες μας μια δικτατορία; Είναι ο φασισμός μια ιδέα ή μια στάση ζωής που επιζεί μέχρι και σήμερα; Κανένας έφηβος στην ηλικία μας δε θα πίστευε ότι κάτι τέτοιο είναι εύκολο να συμβεί. Κι όμως, η ταινία «Το Κύμα», που είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε στο σχολείο, αποδεικνύει το ακριβώς αντίθετο.
Η ταινία αυτή είναι η γερμανική εκδοχή μιας προγενέστερης Αμερικανικής ταινίας. Και οι δυο πραγματεύονται το ίδιο αξιοσημείωτο γεγονός που έλαβε χώρα το 1967 στην Αμερική: Ένας προοδευτικός και ιδιαίτερα δημοφιλής καθηγητής εφάρμοσε ένα πείραμα σε μαθητές Λυκείου και κατάφερε μέσα σε μια μόνο εβδομάδα να μετατρέψει τα άτομα, δηλαδή τους μαθητές του, σε μια μάζα και να τα χειραγωγήσει μεταδίδοντάς τους ιδέες και πρακτικές που ρέπουν στον φασισμό. Μέχρι που στο τέλος σαγηνεύτηκε κι ο ίδιος από την εξουσία και τη μαζική αναγνώριση και δεν κατάφερε να βάλει τέλος στο πείραμα όταν έπρεπε, με αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατο ενός μαθητή και τη σύλληψη του ίδιου.
Η ταινία δημιούργησε αντιφατικά συναισθήματα και προβληματισμούς στους συμμαθητές μας. Αρχικά, η ομοιομορφία των ρούχων, ο χαιρετισμός, η παράλογη πειθαρχία μας έκαναν να σκεφτούμε περιπτώσεις που όλα αυτά συμβαίνουν γύρω μας, ακόμα και μέσα στα σχολεία μας. Επίσης, η αναγνώριση ενός καθηγητή, τα κριτήρια με βάση τα οποία θεωρούμε κάποιον «καλό καθηγητή» και η τυφλή υποταγή σε όσα μας λέει, έβαλαν σε σκέψεις πολλούς από εμάς.
Βέβαια, καταλάβαμε ότι τόσο ο καθηγητής, όσο και οι μαθητές που συμμετείχαν στο «Κύμα», στηρίχτηκαν στη δύναμη της ομάδας και στην ασφάλεια που αυτή παρέχει, ιδιαίτερα σε μαθητές που ανήκουν σε μικρές ομάδες, όπως οι μετανάστες ή άτομα με οικονομικά προβλήματα ή ακόμα και παιδιά χωρίς παρέες και αποδοχή. Είναι καλό, όμως, μόνο και μόνο για να ανήκουμε σε μια ομάδα να χάνουμε τον εαυτό μας;
Τέλος, μας έκανε εντύπωση ότι, από τον λήθαργο και τη μαζοποίηση, ξύπνησαν οι μαθητές, όταν άτομα με κριτική σκέψη φιλτράρισαν όλες αυτές τις συμπεριφορές και τις κατήγγειλαν άφοβα. Και μάλιστα μέσα από μια σχολική εφημερίδα! Τόσο μεγάλη δύναμη έχει η δημοσιογραφία όταν λειτουργεί καλά!
Η αλήθεια είναι, βέβαια, ότι απογοητευτήκαμε κάπως βλέποντας ορισμένους συμμαθητές μας να μένουν σε κάποιες σκηνές και να γελούν χωρίς να ενεργοποιούνται και να προβληματίζονται από τα βαθύτερα νοήματα που μετέδιδε η ταινία. Όπως και να έχει ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία να δούμε κάτι διαφορετικό. Η ταινία μας έδωσε τροφή για σκέψη και είναι καλό να έχουμε κι άλλες τέτοιες ευκαιρίες στο μέλλον.